Ultimate Fighting Championship

UFC 1993 жылдың 16 қарашасында кәсіпкер Арт Дэвидің және жекпе-жек өнерлерінің шебері Рорион Грейсидің құрған. Идея жапон аралас жекпе-жек турнирлері туралы видео көргеннен кейін пайда болды. Бірінші турнир Денверде (Колорадо) өтті және әртүрлі стильдердің 8 жауынгері жиналды. UFC 1 жеңімпазы Ройс Грейси болды - бразилиялық джиу-джитсу өкілі. Ол бір кеште үш жекпе-жекті жеңіп, партерлік техника тиімділігін дәлелдеді.

Ережелердің эволюциясы

UFC-ның алғашқы турнирлері іс жүзінде ережесіз өтті - салмақ категориялары, уақыт шектеулері және тыйым салынған әрекеттер болмады. Бұл сынға ұшырап, АҚШ-тың кейбір штаттарында трансляцияларға уақытша тыйым салуға әкелді. 2000 жылы «Аралас жекпе-жектердің біртұтас ережелері» енгізілді. Салмақ категориялары, уақыт шектеулері (титулдық жекпе-жектер үшін 5 раунд бойы 5 минут), тыйым салынған әрекеттер (енурға соққылар, көзге тырнаулар, жамбасқа соққылар) пайда болды.

Zuffa дәуірі (2001–2016)

2001 жылы UFC Zuffa LLC компаниясы 2 миллион долларға сатып алды. Басшылықта Фертитта ағайындары және Дэйна Уайт болды. Бұл кезең ұйымның алтын дәуірі болды. 2005 жылы реалити-шоу «The Ultimate Fighter» іске қосылды, ол жаңа аудиторияны тарта алды. Телеканалдармен келісімшарттар тұрақты қаржыландыру әкелді. Ұйым турнирлерді әлемнің барлық жерінде өткізе бастады.

Endeavor дәуірі (2016–қазіргі уақыт)

2016 жылы UFC Endeavor консорциумына (бұрынғы WME-IMG) 4,04 миллиард долларға сатылды. Бұл мәміле UFC-ны тарихтағы ең қымбат спорт ұйымы етті. Ұйым экспансияны жалғастырды - Абу-Дабиде, Парижде, Сиднейде, Токиода турнирлер. 2019 жылы UFC Fight Pass өз стримингтік платформасы іске қосылды.

UFC тарихындағы танымал жауынгерлер:

1. Конор Макгрегор - бір уақытта екі белбеуді ұстаған алғашқы жауынгер
2. Хабиб Нурмагомедов - жеңіл салмақта жеңілмеген чемпион (29-0)
3. Жорж Сен-Пьер - екі салмақ категориясында екі рет чемпион
4. Джон Джонс - UFC тарихындағы ең жас чемпион
5. Аманда Нуньес - әйелдер арасында екі рет чемпион
6. Исраэль Адесанья - орта салмақ чемпионы
7. Александр Волкановски - жартылай жеңіл салмақ чемпионы
8. Ислам Махачев - жеңіл салмақ чемпионы

UFC рекордтары:

1. Ең көп жеңістер - Джимми Миллер (23)
2. Ең көп титулдық қорғаныстар - Деметриус Джонсон (11)
3. Ең жылдам нокаут - 5 секунд (Джордж Суллос)
4. Ең көп жекпе-жектер - Джо Лаузон (29)

Басшылық:

Президент - Дэйна Уайт (2001 жылдан бастап)

Иесі - Endeavor Group Holdings

Штаб-пәтер - Лас-Вегас, Невада, АҚШ

UFC аралас жекпе-жектер нарығында басым ұстанымды иеленеді. Ұйым жылына 1 миллиард доллардан астам кіріс түзеді. ESPN және басқа медиаплатформалармен келісімшарттар жаһандық қамтыуды қамтамасыз етеді. 2026 жылы UFC турнирлер географиясын кеңейтуді жалғастырады - Африкада, Азияда және Еуропада жаңа нарықтар. Ұйым ММА жауынгерінің мансап шыңы болып қала береді.